Αρπακτικα - Η κουκουβαγια

Εκτυπώσιμη μορφήΕκτυπώσιμη μορφήΑποστολή με emailΑποστολή με email
Highlights: 

Είναι σύμβολο σοφίας κι ωστόσο είναι κουτή. Η κακία της είναι μοναδική, δεν μοιάζει με κανένα άλλο πλάσμα, είναι μοχθηρή και αντιπαθητική αλλά παρ' όλα αυτά για τον άνθρωπο είναι ένα αρκετά πολύτιμος φίλος.

Είναι σίγουρο ότι η ομορφιά αποτελεί το καλύτερο συστατικό για εκείνον που την έχει. Καλύτερο από την καλοσύνη, καλύτερο από την εξυπνάδα. Γιατί η ομορφιά διαπιστώνεται με την πρώτη ματιά, χωρίς να χρειάζεται να κάνει κανείς την παραμικρή προσπάθεια για να την επιδείξει, ενώ τόσο η καλοσύνη, όσο και η εξυπνάδα, για να γίνουν αντιληπτές χρειάζεται να προβληθούν, να τους γίνει μια κάποια διαφήμιση. Έτσι, το αισιόδοξο λαϊκό ρητό που ισχυρίζεται ότι ”το ράσο δεν κάνει τον παπά”, σπάνια ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Τα πλάσματα που δεν ικανοποιούν με την εμφάνισή τους τις αισθητικές μας απαιτήσεις, σπάνια είναι ευπρόσδεκτα, ακόμη και στις περιπτώσεις που είναι ωφέλιμα. Φυσικά, όταν έχουν την τελευταία αυτή ιδιότητα, όταν δηλαδή μας είναι ωφέλιμα, για ευνόητους λόγους, κάνουμε την ανάγκη φιλοτιμία και τα ανεχόμαστε. Μάλιστα, όταν υπάρχει κάποια ειδική σκοπιμότητα, δείχνουμε και κάποιον ψεύτικο ενθουσιασμό για την παρουσία τους.

 

Αλλά αυτό δεν αποτελεί παρά μια ακόμη εκδήλωση της αντιφατικής φύσεως που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο. Και κάτι τέτοιο συμβαίνει στις σχέσεις του ανθρώπου με τις κουκουβάγιες. Η εμφάνισή τους κάθε άλλο παρά ευχάριστη είναι. Η φωνή τους είναι μακάβρια και είναι προικισμένες με μια απερίγραπτη σκληρότητα για όλα τα άλλα όντα - που τους την ανταποδίδουν ακριβώς στον ίδιο βαθμό - και η πασίγνωστη σοφία τους - που για αυτήν έγιναν σύμβολο της θεάς της σοφίας, της Αθηνάς - είναι μύθος. Μύθος, γιατί η πραγματικότητα είναι ότι πνευματικές τους ικανότητες είναι πολύ πιο κάτω από το μέτριο. Ωστόσο, είναι αναμφισβήτητο γεγονός, ότι τα κάθε άλλο παρά όμορφα αυτά πλάσματα, για τον άνθρωπο τουλάχιστον, είναι εξαιρετικά ωφέλιμα. Ωφέλιμα γιατί τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με είδη επιβλαβή. Έτσι, παρ’ όλη την απέχθεια που προκαλεί τόσο η εμφάνισή τους, όσο και η φωνή τους, μαθαίνουμε να τις προστατεύουμε ή, έστω, να μην τις καταδιώκουμε.

 

Για τις κουκουβάγιες κυκλοφορούν - από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα - αμέτρητοι θρύλοι και προλήψεις. Έτσι, σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο υπάρχει η πρόληψη ότι, όταν το βράδυ ακουστεί σε κάποιο σπίτι με άρρωστο, το κράξιμο της κουκουβάγια, τρεις φορές απανωτά, ο θάνατος θα κτυπήσει. Αλλά και χωρίς να υπάρχει άρρωστος, όταν ακούγεται συνέχεια το κράξιμό τη, κάποιου από το σπίτι απειλείται η ζωή. Και η πρόληψη αυτή είναι σχεδόν παγκόσμια, αφού την συναντούμε τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ασία και την Αμερική.

 

Στην πατρίδα μας - σε διάφορες περιοχές - όταν ακουστεί το κράξιμο της κουκουβάγιας, ο πιο ηλικιωμένος του σπιτιού, ξορκίζει το κακό λέγοντας : “Το κεφάλι σου να φας”. Σε μερικές περιοχές της Μικράς Ασίας, θεωρούν σκόπιμο και αποτελεσματικό να πετάξουν, όταν ακουσθεί το κράξιμο της κουκουβάγιας, ένα κουρέλι, που προέρχεται από φόρεμα κάποιου προσώπου εχθρικού προς την οικογένεια. Έτσι πιστεύουν ότι το κακό που προμαντεύει η κουκουβάγια, θα κτυπήσει τον εχθρό. Και στις περιπτώσεις που δεν διαθέτουν κάτι τέτοιο, τότε πετούν ένα κουρέλι από πρόσωπο που δεν είναι πολύ αγαπητό ή χρήσιμο στην οικογένεια - ένα αποφόρι, συνήθως, της πεθεράς.

 

 

Πιο παλιά, σε κάθε φαρμακείο που σεβόταν το λειτούργημά του, ήταν απαραίτητο να υπάρχει μια κουκουβάγια ταριχευμένη, και, μάλιστα, κατά προτίμηση μπούφος, που ήταν τοποθετημένος συνήθως σε εμφανές μέρος. Από που προήλθε η συνήθεια αυτή, δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο. ‘Ίσως να είναι λείψανο μια παλιάς παράδοσης, που είχαν οι παλιοί αλχημιστές και οι μάγισσες τον Μεσαίωνα, να διατηρούν και από μια κουκουβάγια στα μυστηριώδη εργαστήριά τους. Μερικοί ισχυρίζονται ότι τη συνήθεια αυτή που είχαν οι φαρμακοποιοί, να στολίζουν το εργαστήριό τους με κουκουβάγια, την κληρονόμησαν από την αρχαιότητα, που το πουλί αυτό αποτελούσε το σύμβολο της θεάς Αθηνάς. Ωστόσο η άποψη αυτή, είναι απίθανη, γιατί την κουκουβάγια σαν στόλισμα στα φαρμακεία την είχαν όχι μονάχα στην πατρίδα μας αλλά και στην Κίνα. 

Και τώρα ακόμη η κουκουβάγια αποτελεί το σύμβολο της παιδείας και της μάθησης, γι αυτό και υπάρχει σε διάφορες σφραγίδες εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

 

Αν όμως είναι παράξενοι και αδικαιολόγητοι οι θρύλοι και οι προλήψεις που υπάρχουν για τα πουλιά αυτά, δεν είναι αδικαιολόγητο και το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν στις συνήθειες και στον τρόπο που ζούνε.

 

Και πρώτα απ’ όλα, ένα γεγονός : Οι κουκουβάγιες είναι φυσικά νυχτόβια πουλιά - τουλάχιστον τα πιο πολλά είδη, γιατί υπάρχουν και τα ημερόβια, τα είδη δηλαδή που κυνηγούν τη λεία τους στο φως της ημέρας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν βλέπουν στο φως της ημέρας, ή ακόμη, ότι το φως του ήλιου τις τυφλώνει, όπως πίστευαν παλιά και ίσως κάποιοι πιστεύουν και σήμερα. Έχει αποδειχθεί ότι μπορούν να βλέπουν περίφημα στο φως του ήλιου, και το κλείσιμο των ματιών τους, με την ειδική μεμβράνη, που το βλέπουμε τόσο συχνά στο διάστημα της ημέρας, δεν προέρχεται από την αδυναμία τους να αντικρίσουν το φως της ημέρας, αλλά αποτελεί ένα είδος έκφρασης για το ξάφνιασμα που τους προκαλεί κάποιο ασυνήθιστο γεγονός, κάποιο γεγονός που δεν τους είναι ευχάριστο. Και προ παντός, γιατί με αυτό τον τρόπο μπορούν να υποκριθούν ότι κοιμούνται, ώστε να ξεγελάσουν αυτόν που τις πλησιάζει, και εάν χρειασθεί, ξαφνικά, να μπορέσουν να φύγουν.

 

Και είναι απόλυτα εξακριβωμένο ότι μπορούν να πετούν με απόλυτη άνεση, τόσο τη μέρα όσο και τη νύχτα, αλλά τη μέρα μπορούν να βλέπουν σε πολύ πιο μακρινές αποστάσεις από ότι τη νύχτα.

 

Το ίδιο αναπτυγμένη και οξύτατη είναι και η ακοή τους. Γι αυτό, μάλιστα, στις βραδυνές εξορμήσεις τους για την εξασφάλιση της τροφής τους, βασίζονται πιο πολύ στην ακοή παρά στην όραση.

 

Με την ακοή ανακαλύπτουν και εντοπίζουν τη λεία τους. Μόλις την εντοπίσουν, τότε ζυγώνουν με το χαρακτηριστικό αθόρυβο πέταγμά τους και επιτίθενται, χρησιμοποιώντας την όρασή τους. 

 

Με μια πρώτη ματιά σχηματίζεται η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα πολύ πιο παχύ πουλί από ότι στην πραγματικότητα είναι. Η εντύπωση αυτή δημιουργείται από το παχύ και ασυνήθιστα μαλακό φτέρωμά τους, που τους επιτρέπει μια εντελώς αθόρυβη πτήση, μοιραία για τα θύματά τους, που είναι τα κάθε είδους μικρά θηλαστικά (ποντίκια, αρουραίοι κα) αλλά και μεγαλύτερα όπως οι λαγοί. Αλλά εάν βρουν κάποιο ερπετό δεν θα πούνε όχι.

 

Αν και θεωρείται σύμβολο της σοφίας, η εξυπνάδα της κουκουβάγιας είναι πολύ περιορισμένη και κατώτερη από άλλων αρπακτικών πουλιών. 

 

Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η δειλία. Ωστόσο, η δειλία τους αυτή, δεν συμβαδίζει με την ανάλογη φρόνηση και ποτέ σχεδόν δεν είναι σε θέση να ξεχωρίζουν τον πραγματικό κίνδυνο που τις απειλεί, από τον φανταστικό.

 

Όταν ζουν κοπαδιαστά, δεν καυγαδίζουν, τουλάχιστον συχνά. Μόλις, όμως, τους δοθεί η ευκαιρία, δεν διστάζουν να τσακωθούν - ακόμη και στις περιπτώσεις που ανήκουν στην ίδια οικογένεια - και να καταβροχθίσουν όλες μαζί την ηττημένη. Ψοφίμια δεν καταδέχονται - ακόμη και στις πιο μεγάλες τους πείνες - να φάνε. Είναι απαραίτητο τη λεία τους να τη σκοτώσουν οι ίδιες, και ο τρόπος που την καταβροχθίζουν είναι αληθινά φοβερός. Πραγματικά, δεν υπάρχει πιο μακάβριο και πιο αηδιαστικό θέαμα, από εκείνο που προσφέρει το γεύμα μιας κουκουβάγιας. Καταπίνουν τεράστια κομμάτια με μια απερίγραπτη λαιμαργία, όταν φυσικά το θύμα τους δεν είναι αρκετά μικρό ώστε να το κάνουν μια μπουκιά - και νοιώθει κανείς ότι αγωνίζονται για να κάνουν τόσο μεγάλες μπουκιές, που συχνά τους προκαλούν μια πραγματική αγωνία. 

 

Έχουν εχθρούς όλα τα άλλα είδη των ζώων, και συμπεριφέρονται τα μεν προς τα δε, με μια συχνά ανεξήγητη, κακία. Και δεν είναι σπάνιο να δει κανείς, ακόμη και πολύ μικρά πουλιά, να σχηματίζουν ολόκληρα σμήνη, για να επιτεθούν και να εξοντώσουν μια κουκουβάγια. Φυσικά πάντα στο διάστημα της ημέρας, γιατί το βράδυ η κουκουβάγια είναι ο αδιαφιλονίκητος κυρίαρχος.

 

Υπάρχουν περίπου 150 είδη κουκουβάγιας τα οποία παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες αλλά και σημαντικές διαφορές.

 

Είναι αναμφισβήτητο ότι η κουκουβάγια είναι κακό και μοχθηρό πλάσμα για όλα τα άλλα. Είναι, επίσης αλήθεια ότι, όση καλή θέληση και αν έχει κανείς, δεν θα μπορούσε ποτέ να τη θεωρήσει χαριτωμένη ύπαρξη, ή να μην νοιώσει μια απέχθεια και ένα δυσάρεστο ξάφνιασμα, ακούγοντας τη φωνή της. Ωστόσο, είναι το ίδιο αλήθεια, ότι για τον άνθρωπο είναι πολύτιμος φίλος. Και αν μερικά είδη τρώνε και μερικά θηράματα, δεν είναι τόσο κακό όσο ωφέλιμα είναι όλα αυτά που μας προσφέρει.

Category: 
About the Author
Εικόνα admin

admin

1 Response to "Αρπακτικα - Η κουκουβαγια"

Εικόνα Σοφια

Σοφια (χωρίς επαλήθευση)

Κυρ, 24/02/2013 - 17:19

δεν ειναι ομορφα??? εμενα μ φαινονται τελεια πουλια! και πανεμορφα -_-

Facebook Comments Box